اوغوزها (ترکمنها)

ارسالی : محمد حسن "قاریزاده

---

نوشته : پروفیسور فاروق سومر

ترجمه : آنا دردی عنصری

از مهمترین منابع تاریخ تمدّن ترکان در رشته ترک شناسی که در دانشگاههای معتبر جهان تدریس می شود، کتاب اوغوزها (ترکمنها) می باشد. این کتاب توسط ترک شناس معاصر، فاروق سومر به رشته تحریر در آمده است. مرحوم فاروق سومر (1995-1924)، استاد تاریخ دانشگاه استانبول بود که تدریس ?تاریخ قرون وسطی? را بر عهده داشت و زمینه اصلی پژوهش وی، تاریخ تمدن ترکان در دوره اسلامی بود. نتایج این تحقیقات نیز به صورت 70 مقاله و کتاب منتشر شده است که از آن جمله اند:

اوغوزها (ترکمنها)، قراقویونلوها، نبرد ملازگرد، ترکان عراق و سوریه، ترک شدن آناتولی، نقش آناتولی در تشکیل و توسعه دولت صفوی و ...
پروفسور فاروق سومر، پس از ولادیمیر بارتولد، به عنوان برجسته ترین چهره مکتب ترک شناسی شناخته می شود. این اثر ارزنده را آقای آنا دردی عنصری به صورتی دقیق و روان به فارسی برگردانده و منبع مهم و معتبری را در دسترس علاقه مندان به تاریخ ترکمن قرار داده اند.
این کتاب از سه بخش اصلی تشکیل شده است:
1- تاریخ اوغوزها
2- تشکیلات قبیله ای
3- داستانها و ضمائم
ترجمه فارسی آن، تنها شامل بخش اول کتاب - که مفصل ترین قسمت آن است ? می باشد و از روی نسخه چاپ پنجم کتاب به سال 1999 انجام شده است.
در فصل اول، به کمک کهن ترین منابع ترکان، به خصوص کتیبه های اورخون و به یاری دیگر تحقیقات انجام شده، به بررسی و پژوهش علمی قوم اوغوز و نیز دیگر اقوام قدیم ترک همچون اویغورها، قارلوق ها و ... می پردازد و نیز تاریخ اوغوزها را در ارتباط با امپراطوری گوگ ترک شرقی بررسی می کند.
در فصل دوم به بررسی امپراطوری گوگ ترک غربی و خصوصاً شناسایی اوغوزها ی سیحون می پردازد. در این فصل، ساختار قبیله ای اون اوق ها و ویژگی های اقتصادی، اعتقادات مذهبی و آداب و رسوم آنها مورد پژوهش و بررسی دقیق قرار گرفته است. اوغوزهای سیحون را می توان اجداد ترکمنها دانست.
در بخش بعدی به طور مفصل، چگونگی ورود سلجوقیان به ایران و درگیریهای آنان با غزنویان و نحوه به حکومت رسیدن آنان را شرح می دهد و نشان می دهد که سلجوقیان به لحاظ تاریخی و قبیله ای، رسالت استمرار حکومت یابغوی اوغوز را برای خود قائل بوده اند و طی حرکتی آگاهانه از سفلای رود سیحون به ایران وارد شدند و امپراتوری سلجوقی را تشکیل دادند.
در فصلهای واپسین کتاب نیز موضوع تشکیل حکومتهای کوچک و بزرگ ترکمنها در نواحی ایران و عراق عرب، آذربایجان و آسیای صغیر را مورد توجه قرار می دهد و نحوه حضور ترکمنها در آن مناطق و چگونگی تشکیل و توسعه حکومتهای آنها را تشریح می کند.
آخرین فصل کتاب ?تشکیلات قبیله ای ترکمنهای ماوراء خزر? است که طرحی از سیر تاریخی ترکمنهای ماوراء خزر از قرن 10 میلادی تا به امروز ارائه می کند. در این قسمت با ضمیمه کردن فهرستهای چندگانه قبائل و طوائف ترکمن به بیان منشاء پیدایش قبایل مختلف ترکمن می پردازد. همچنین تاریخ پردرد ترکمنها را در تقابل با حکومتهای ایران، خان نشین خوارزم، امیر نشین بخارا و خوانین اردوی طلایی چنگیزخان به تصویر می کشد.
امید است که این اثر برجسته و منبع ارزنده تاریخ ترکمنها که امروز به زبان فارسی در دسترس عموم قرار گرفته است، مورد استقبال علاقه مندان به شناخت قوم ترکمن واقع شود.

سلطان حسين بايقراء

سلطان حسين بايقراء

 سلطان حسين ميرزاء فرزند سلطان غياث الدين منصور فرزند اميرزاده بايقراء فرزند ميرزاء عمر شيخ بهادر فرزند امير تيمور گورگان است. كه در ماه محرم سال 842 هـ ق درسراي دولت خانه( شهرهرات ) بدنيا آمد. پدر او تا سن هفت سالگي حسين زنده بود و بعد در تحت حمايت مادرش فيروزه بيگم دختر اميرزاده سلطان حسين فرزند اميرمحمد بيگ ولد اميرموسي تربيت شد و درسن 14 سالگي با ابوالقاسم بابر و بعد با سلطان ابوسعيد همراه بود.

سلطان حسين ميرزا بايقراء درسال 861 هـ ق در مرو به قدرت رسيد و در سال 862 هـ ق  استراباد و درسال 873 هـ ق بعد ازقتل سلطان سعيد ميرزا، به دارالسلطنهء هرات شتافته اين شهر را گرفت و بر مسند سلطنت تمام خراسان زمين تكيه زد و شهر هرات را پايتخت قرارداد. اين پادشاه تيموري براي استحكام مقام و موضع خود همواره با امراي شيباني درگيري داشته و براي از بين بردن نفوذ آنان تلاش فراوان كرد. وي با محمد خان شيباني به سختي جنگيد و اورا از سرزمين تحت استيلاي خويش بيرون راند. اما بعد از وفات سلطان حسين بايقراء، شهزادگان و امراي جاه طلب و مقتدر و فيودالهاي متنفذ و روحانيون سودجوي پراگنده شده با هم درگيري پيدا كردند و در نتيجه دولت تيموريان هرات دستخوش نفاق و شقاق گشت و به ضعف و فتورگراييد.

سلطان حسين بايقراء نزديك به هفتاد سال زيست و مدت 38 سال در خراسان، طخارستان، قندهار، سيستان  مازندران و فارس سلطنت كرد. وي در روز دوشنبه 11ذي الحجه سال 911 هـ ق وفات يافت و آرامگاهش در هرات محل زيارت جهانگردان شرق و غرب و مردم آنديار مي باشد. سلطان حسين بايقراء از حاميان بزرگ علم و فضل و از طرفداران مخصوص ادبيات، صنعت و هنر بود. دربارش در هرات مجمع اهل دانش و كمال بود و لطفش شامل حال سخنوران و اصحاب قلم بود. ازهمه نقاط خراسان، ماوراءالنهر، فارس، سيستان، هند و سند هنرمندان و ادباء به حضورش مي رسيدند و مورد لطف و انعام او قرار ميگرفتند و دراين هنرپروري و معارف دوستي وزير با تدبير و بي نظير او نظام الدين علي شير معروف به امير علي شيرنوائي مشاور او بود. امير علي شير و زير نامور هرات در عهد سلطان حسين بايقراء يكي از مردان بزرگ ادبي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي عصر خود بود كه در ادبيات دري و تركي چغتايي تـوانـايي داشـت.

مراكز فرهنگي مهم عهد سلطان حسين بايقراء چون مدارس سلطاني و < بديعيه> و< خلاصيه> و كتابخانه هاي آن روزگار، چون كتابخانهء اميرعلي شيرنوايي و غيره، شهرت جهاني يافته بود. دراين مراكز فرهنگي قريب به ده هزار محصل و شاگرد به مصرف سلطان حسين بايقراء درس ميخواندند. شاعران و دانشمندان معروف آن روزگار، چون مولانا عبدالرحمن جامي، مولانا حسين واعظ كاشفي هروي، خطاطان و خوشنويسان، چون ميرعلي خطاط، بهزاد نقاش و امثال آن بسيار زياد بودند كه هرات را< نگين شرق> و عهد تيموريان را< دوران رنسانس > و احياتي مفاخر فرهنگي، هنري، اجتماعي و اقتصادي ساخته بودند. 

ناگفته نباید گذاشت آرام گاه حضرت علی کرم الله وجهه در زمان این سلطان فرهنگ دوست اعمارگردید.

ارسالی : عالم نظر یره لی

علاج بیخوابی

بیخوابی نتیجۀ یک عادات بدی است که شمارا بیدار نگهمیدارد. برای شکستن(ازبین بردن) این عادت شما باید بعضی قواعد را بکار ببرید:

---

1- هنگامیکه به تخت خواب میروید سعی کنید ابداً فکر نکنید ، برای اینکار مغز خودرا روی یک نقطه معین متمرکز کنید. برای مثال روی چراغ اطاق یا گلدانی کهروی میز است

2-  سعی کنید قوای خودرا روی تنفس کردن خود متمرکز کنید ، به دقت به صداهائی که ازخود در می آورید گوش بدهید و دربارۀ هیچ چیز دیگر فکر نکنید

3- سعی کنید قبل از رفتن به تخت خواب یک حمام تقریباً نیم گرم بگیرید که شما را تاحدی وادار به لرزیدن بکند

4- موقعی که شب هنگام بیدارمیشوید ونمی توانید دوباره به خواب بروید رخت خواب را عقب

 بیاندازید تا احساس سرما کنید ، سپس دوباره خودرا با رخت خواب بپوشانید وموقعی که شما گرم شدید به خواب میروید

5- موقعی که به رخت خواب میروید ، کوشش کنید کتابی را مطالعه کنید ولی خواندن از افسانه خوداری کنید

مغز، مخلوق عادت است وعادت نو به سرعت ظاهر نمیشوند. اگر شماهریک ازاین قواعد را

برای ده شب ادامه بدهید عادات بد خود را خواهید شکست وبی خوابی خوابی خود معالجه خواهید کرد

داکترعبدالستار شریفی

علم حقیده

علم حقیده 

---

علم لیک انسان نینگ یوراگی قویاش کبی پارلاق بوله دی . علم نی اوغیرلب بولمس ، علم نه

یوقاله دی ونه ساتیله دی ، علم همیشه تیریک . علم دنیا اورته گه کیلگن دن باشلن گن ، علم نینگ آخری یوق.

هرقنچه علم نی بیلسه میز ینه هم هیچ نیمه نی بیلمیمیز علم نینگ آخرینی بیلگن خداوند دن باشقه هیچ کیم یوق.

علم هم هر کیم گه نصیب بولمیدی مثلی که علم بیر دریا بولسه بیرار ته اوسودن ایچیب قاله

دی وبیرار ته ایچمی قاله دی . انسان کوشش قیلسه علم گه یتیشه دی . علم لیک انسان علام ، علم سیز انسان ظالم دیگن لر. علم بیشیک دن باشلنیب تا گور گه چه کیره ک.

بیوک عالم ابوریحان بیرونی جان اوزماق حالتیده بیر دوستی اونی کوریش اوچون کیلدی ،

بیرونی اوندن بیرسوال نینگ جوابی نی سورادی ، دوستی اونینگ حالینی بیلیب ایتدی نیمه

قیله سیز دیب جواب بیردی ،بیرونی دوستیگه ایتدی هر نیرسه نی بیلیب اولگن ، بیلمی اولگن دن افضل دیر.

پروین صالحی

مـادر

مـحــــمــــد حـــسـن "قاریزاده"

---

بوی بهشت میدهد دســــت دعای مادرم

سجده پس از خدا بـرم در کف پای مادرم

---

مادر از نظر بزرگان

 در دنیا دو تصور برای من زیبا است تصــور گل وتصور مادر (مالرب)

زن تا زن است شیطان دوستش دارد وچون مادر میشود خداوند (ج) دوستش دارد (دانو نزلو)

مادر بهترین وآخرین تحفۀ آسمانی است (ملیتون)

شیرین ترین بوسه بوسۀ مادر است (دیکنیز)

اولین رنگی که شناختم رنگ دیده گان مادرم بود (لانگ فلو)