صوفی الله یار
صوفی الله یار
صوفی الله یار 1616 نچی ییلده سمرقند نینگ مینگلر قیشلاغیده الله قلی اسملی می کیشی عایله سده توغیلدی. او باشلانغیچ معلوماتنی اویده و مسجد حضوریده گی مکتب ده آلدی . صوفی الله یار اون یاشیده بخاراگه باریب اون بیش ییل لر مابینیده جویبار شیخ لریدن علم اورگندی، کسب و هنر آرتیردی. بخارا ده عایله قوریب، محمدصادق، امینه و حلیمه دیگن فرزند لر کوردی.
الله یار ییگریمه بیش یاشده بخارا بجه خانه سیده ایشلی باشله دی. لیکن کوپ اوتمه ی، باجگرلیک نی ترک ایتیب، طریقت یولیگه کیریب، شیخ حبیب الله حضوریده اون ایککی ییل تحصیل کوردی. تحصیل و طریقت ریاضت لری نتیجه سیده صوفی الله یار معنوی کامل انسان، علامه، کرامتلی اولیا صفتیده یتیلدی. او اسلامی عقیده لری، تصوف تعلیماتی، معنوی کمالات نی یاریتگن «مسلک المتقین» « سراج العاجزین»، « مرادالعارفین»، ثبات العاجزین»، مخزن المومنین »، «نجات الطالبین» سینگری اثرلری آرقه لی دنیاگه تانیلدی.
صوفی الله یار نینگ قبری سورخان دریا ولایتی نینگ «ده نو» ولسواللیگی یقینیده گی قیشلاق لردن بیری ده جایلشگن اما وفات قیلگن ییلی و اونگه تعلقلی باشقه تفصیلات لر نامعلوم.
صوفی الله یار دینی ادبیات نینگ ییریک نماینده لریدن دیر.اونینگ بوتون ایجادیاتی اسلامی معرفت بیلن سوغاریلگن. او اوزی سیوگن تصوف تعلیماتینی اوزبیکانه ساده سوز لرده افاده لشگه جوده ماهر شاعر بولگن. صوفی الله یار، خواجه احمدیسوی و مشرب سینگری اوزیگه خاص دنیاقرش گه ایگه بولگن فیلسوف و عارف شاعر دیر. شاعر دنیانی اسلام نوری و تصوف تمثال لری کوزگوسیده کوره دی و او آرقه لی بدیعی عکس ایتدیره دی.شاع نظمیده انسان معنوی کمالاتی نینگ اساسی عاملی صفتیده محبت تصویرلنه دی. اویننگ نظریده محبت هر قندای ایزگولیک نینگ ایلچیسی، محبت سیزلیک ایسه هر قندای یاوزلیک نینگ دایه سی دیر. بو ـ الله گه محبت دیر.ذاتا الله گه محبت دن اعتقاد، محبت سیزلیک دن ایسه اعتقادسیزلیک توغیله دی.
کیل ای طالـــب کوزینگ عبرت بیلن آچ
محبت سیز کیشی دین قوش بولیب قاچ
محـــــــــبت اهلی نینگ جویانی بولغیل
اوشـل کــــــیم اوچرادی قربانی بولغیل
کیشی نینگ کونگلی کیم بیگانه بولسه
ایرور دشـــــــمن اگر همخانه بولسه
محـــــبت سیز که بولدی هرقیو ذات
اگر فرزند شیرین دور ایرور یات
اوشبو ساده و صمیمی مصرع لر فلسفی فکرلر یننگ حیاتی تجربه دن اوتیب قوییلگن بدیعی عموم لشمس دیر.معنوی کمالات نینگ اساسی شرطی اوزلیکنی آنگله ماق دیر. اوزلیک نی آنگله ماقلیک نینگ بیرینچی بیلگیسی ایسه حقنی تانیماق دیر.
نه دور قوللوق انینگ مشتاقی بولماق
اوزیدن فانی، حققه باقــــــی بولماق
تانیماق تینگری نی، تانماق هوادین
کــــــیین تورماق فعال ناروا دین
الله یار نینگ فکریچه اوزلیک دین کیچیش اوزلیک غرورینی ترک ایتیب، حق نینگ عنان اختیاریگه اوتیش ابدی لیک سعادت دیر. کبر و غرور دن، منمن لیک مغرورلیگیدن واز کیچیش تانگری نی تانیش دن باشلنه دی…
