مختومقلی از دیدگاه بزرگان علم و ادب

ناظم حکمت ادیب ترکیه ای در شان مخدوم قلی می نویسد:"من از آثار استاد مخدوم قلی درسهایی آموختم که هرگز نمیشود بر آن بها تعیین کرد.به زبان و به خاطر آزادی و سربلندی ملت خود شعر سرودن و مبارزه کردن را از استاد فراغی آموختم".

پروفسور"نووچنکو":"من تا کنون شاعری چنین خلاق و بی نظیر و دارای آثار پرمحتوا و موثر و واقعی ندیدم. شایسته اس...
ت او را در سطح وسیع به مردم کلیه جمهوریها شناساند".

ملا نفس،شاعر و نویسنده ی شهیر ترکمن(خالق منظومه ی"زهره-طاهر"):ای فراغی! کجاست آن سخنان شیرین و عسل مانند تو،تا اینکه نظیر عسل که زنبورها را به جنب و جوش می اندازد،انسانها را به تحریک وادارد و از خواب غفلت،بیدار و آگاه سازد.ای فراغی!کجاست آن آب حیات بخش(شعر)تو،تا کالبد نیمه مرده ی انسانها را حیات تازه بخشد".

آ.وامبری:"اشعار مخدومقلی دارای جنبه ی خاصی است به این معنی که نمونه ی کاملی از لهجه خاص ترکمنی را به دست می دهد.در ثانی،در نوشته های او یک قاعده و نظم محکمی وجود دارد که در سایر آثار ادبی به ندرت یافت می شود".

پروفسور برتلس:"مخدومقلی مانند جام جم است.چرا که او آیینه ی نمایان ادبیات ترکمن و تجلی احساسات و ادراکات یک ملت است.او گوهر گران قیمت و نگین انگشترینی است که نور و شعله اش چشم هر بیننده ای را خیره می کند".

بارتولد:"از میان ترکها، این تنها ترکمنها هستند که شاعر ملی چون مخدومقلی را دارند".

الکساندرخودزکو: "اشعاری که از او بجای مانده،نشانه ایست از خلاقیت آن ابر مرد".

ماتی کوسایف:"ادبیات ما قبل از این شاعر،هیچ شاعر دیگری به خود ندیده و هیچ شاعری به اندازه ی فراغی ادبیات ما را به اوج نرسانده است.او در مردمی کردن ادبیات ترکمن سهم فراوانی داشته است".

رسول حمزایف(شاعر داغستان):"من با ترجمه کردن اشعار مخدومقلی به زبان خودم،وجود چنین شخصیت بزرگ فرهنگی-ادبی را در عالم شعر،در میان ترکمن ها ثابت کردم".

بردی کربابایف:"او با اشعار و سخنان دلنشین و جذاب،عصر و آینده ی ترکمن را سربلند کرده است".
 
Arne Goli