افغانستانلی ترکمن لرنینگ خالی صنعتی

افغانستانلی ترکمن لرنینگ خالی صنعتی

ترکمن لرینگ نفیس و گوزل خالی لری بوگون دنیا یوزنینگ دابره لی ( شاندار) قصر لرینی مهمان خانه لرینی و ملیون لر چه کوشک و ایوان لربنی شرق و غرب ده گورکملی بزاب دیر.

بوگون کی جهانه گیراکلی دوشک خالی ( قالین ترکمن ) ترکمن لرینگ قدیم دن گیل یون بیر رواجلی صنعت لریند بیری حسابلان یور.

بوگون تمام دنیا بو خالی نینگ عاشق و خریداری دور، حتی آیره تین و اوله قان خالی لرینگ قدیمی ( کهنه ) دوقیلان لری جهانینگ بیوک موزیم لرینده بر غممت بها ( انتیک ) دیپ یوقاری اورونده ساقلان یور.

ایل گویجی آدلی مجله نینگ آیدیشنه غرانده قارری قلعه آدلی ییرده بیر خالی تاپیلان یموت نسخه لی اوچ یاریم مونگ ییل لیق تاریخی گورکزن ، بو صنعت ده تکه ویموت طایفه لار نینگ خالی لری یوقاری اورنی جهانده تپان ، ساریق طایفانینگ خالی لری هم سره دیر. ارساری طایفانینگ خالی لری همده کان لیگندن جهانده آد غزانان، افغانستانینگ اینگ کتته قلم صادرات لریندن بیری حساب لان یور.

افغانستان ده ترکمن لردن باشقه تیره وطایفه لار خالی دوقیمانی نی بیلمیاردیلر، هجری شمسی ییل لری  ۱۳۲۵- ۱۳۳۰  لرده اوزبیک و عرب دوغان لارمیز هم خالی سوداسی افغانستان دا غیزقان سونگ خالی دوقیماق عشق لرینه دوشن لر، بول ظریف صنعتی اوزبیک وعرب عیال غیزلاری همسایه ترکمن لریندن اورگه نن لار.

بول ظریف هنری ترکمن لر افغانستانینگ گچن ۳۰ ییلیق ایچری اوریش لردوامینده پاکستانه مهاجر بولوپ باران زمانی پاکستانلی لار هم بول هنری ترکمن لردن اورگه نن لر.

غینان ساک ده ایدیش گیراک بوگون افغانستان دولتی وملت وکیل لری هیچ بیر شول ظریف هنری وصنعتی اوستیر ماک اوچین تلاش ایتمیورلر ، بوگون ایران وهمده چین دولت لارنینگ ماشین بیلان قاقیلان پلاستیک خالی لاری افغانستانینگ بازار لرینی دولدیران ، ترکمن خالی سی اوز ارزشنی قریب دورکیم ایلدان بیرسه ، خالی تاجر لری هم بوگون بیر کتته غین چیلیغه ساتاشیپ دور لر، افغانستانده بیر امن ( آرام ) مارکیت بولمدیغی اوچین افغانستان ترکمن لرنینگ ایلده دوقیلان خالی لری پاکستانینگ آدی بیلان اوروپا وآمریکا بازارلرینه ساتیل یور، افغانستان دولتی بوگون خالی صنعتی اوستیریش اوچین هیچ بیر امکان دوراتمدی.

زن قالین باف ترکمن - افغانستان

بوگون افغانستانلی ترکمن خالچی عیال غیز لار دورلی دورلی درد وکسلیک لره ساتاشان لار ، ترکمن عیال غیزلرنینگ جدا کان خالی دوقان لیغی  اوچین گوز لرنینگ نوری ضعیف بولان ، وینه داهم کلله آغری کسلیگی بو کسلیک هم عادی کسل لیک بولمدیق بیر درد دیرکیم ، ترکمن عیال غیز لری خالی لره نسخه لری غووی دوشر جک بولیپ بیچاره لر بوگون کوپی سی بوعصب تکلیفینه دوچار بولان لار، افسوس مونگ افسوس بوگون خالی نینگ اینگ کان دوقالیان جای لرینده بیرخاسته خانه ( شفا خانه ) یوق .

ترکستانینگ یگیت لاری

 

ترکستانینگ (۱) یگیت لاری 

 

لاچین کمین گوکه غالر،      ترکستانینگ یگیت لاری

غورت غاپلاندیک آوین آلار ترکستانینگ یگیت لاری

 

شان شوکتین یاده سالار،    ساواشده اوز جاین آلار

ایزا باقمان آطین سالار ،    ترکستانینگ یگیت لاری

 

اولکان سویمک بورجی بیلر، ایشینگ چقسه اوزی گیلر

سرخوش لیقده اویناپ گولر  ،   ترکستانینگ یگیت لاری

 

دوست یاریندن خبر آلار، یاردم ایتمک بورجی بولار

یکه غالسه گلداک سولر ،  ترکستانینگ یگیت لاری

 

غنیم  لاره  شیردک دارار  ،   چلله داکی نردک بولار

عار ناموسلی گرچک اولار، ترکستانینگ یگیت لاری

 

اوزاقلاتمان قرضین بیرار، سوداسینه دوغری دورار

اربت ایشده ایزا غــــــالار ،  ترکستانینگ یگیت لاری

 

باغ ادیپ عمارت سالار   ،    ایچی داشی تمیز بولار

ارکین یاشاپ دوران سورار، ترکستانینگ یگیت لاری

 

اوزیارینه سویگی بیرار، وعده سینده یازمان دورار

گره ک بولسه جانین بیرار، ترکستانینگ یگیت لاری

 

دنگ دوشینه صلاح سالار، دوغری سوزلی جومرت بولار

تانــــــگری سویسه الهاملانار ،  ترکستانینگ یگیت لاری

 

ترکســـــــتان

عبدالمجید << ایشچی >>

مشهد مقدس ۰۳/۰۷/۱۳۷۷

(۱) افغانستانینگ دمر غازیق ولایت لارینه (۲۰) عصرینگ باشلارینه چنلی ترکستان دیپ آتلاندیرلیاردی.

اندخوینگ یتدی لری

اندخوینگ یتدی لری

اندخوی وباشغه افغانستانلی ترکمن لرینگ سواد سیز لیق وعلم دن محروم لیق لری بیر آز آنگلی ویاغشی فکرلی گیشی لره کتته درد وغم تی .

هجری شمسی ییل لری ۱۳۱۰ لرده یتدی گیشی لر کیم هر بیر لری احساس لی عالم لردن دیرلر . ترکمن لرنینگ روحیه لرینی اویات مانه وعلم طرفینه باقدیر مانه بیل لرینی باغلاب تبلیغ لری بیلن مبارزا ادیشن تی لر.

بولر چکر قومندن ملا رجب ، سورخی طایفه دن ملا جمعه ، اتباش لردن ملا خدای نظر ، قره قومندن دولت گیلدی فدایی ، عمر لردن ملا عبدالله وملا خدایبردی ، چقر لردن ملا ایرگش آدلی یتدی گیشی لرتی لر.

ایل بولره یتدی لر آدینی غویان لرتی لر سونگی بیلن ملا چولی آدلی بیر گیشی هم بشیر قومندن غوشیلدی.

بویتدی لرینگ اوتریش وتبلیغ لری سازمان شکل ده بولمسه هم اوشمک لری نینگ علمی وتشویقی صحبت لری غولاق لره یاقیملی تی . بوگیشی لر هم اون باش گوندن بیر لرنینگ جاینده گشتک شکل لی اوشیش یورتی لر. گشتک نوبتی هر اوبا بارسه اوبا نینگ یاغشی وآنگلی لریندن هم آیدیل یورتی .

بولرینگ صحبت لری جهان وافغانستانینگ خبرلری بیلن باشلان یورتی علم وهنر باره لرینده صحبت لر بولیپ غیسغه جه داستان لر هم آیدیل یورتی و ملا دولت گیلدی فدایی هم جذبه لی شعر لریندن اوقیپ بر یورتی .

بولرینگ اوتریش لرینه غوشیق سیز گیشی لرهم کاده چاغیر یورتی لر.

غیسغه سوز یتدی لرینگ بواوشمک لری تاثیر لی تی خاص ده اندخوی لی ترکمن لری علم وفرهنگ طرفینه متوجه ادن تی ، بوگون اندخوی لی ترکمن  لرینگ ایچنده آلتمیشه یقین طب داکتری و اوچ مونگ چاقلی انجنیر وعالی اوقولی یگیت لری بار. افسوس همه لری ایش سیز.

یازان : عبدالکریم < بهمن >

کتاب : ترکمن گورینشی تاریخ ده ۵۶ صحیفه سی

سلطان محمود غزنوي

  سلطان محمود غزنوي

Sultan Mahmood Ghaznawie

سلطان محمود غزنوي در سال 360 هجري قمري در "غزنين"يكي از شهرهاي افغانستان كه در دامنه سلسله كوههاي سليمان واقع شده است، به دنيا آمد او شصت و يك سال عمر كرد و در سال 421 هجري قمري در همان بلاد وفات نمود.

يكي از القاب معروف وي غازي است، كه به جهت زادگاه وي او را بدين نام ملقب كردند. پدر محمود، :ابومنصور ناصر الدّوله سبكتكين" نام داشت، كه داماد "البتكين" است و مانند او از غلامان ترك نژاد بود. البتكين كه اساس حقيقي دولت غزنوي از اوست، سبكتكين را در نيشابور از تجّار برده فروش خريداري كرد و سپس او را به دامادي خود درآورد. در سال 366 هجري سبكتكين جانشين البتكين گرديد. سبكتكين به مدت نوزده سال سلطنت كرد.

پدر سلطان محمود در سال 387 در هنگام بازگشت از پايتخت خود (بلخ) به شهر غزنه، در راه فوت كرد و در اين زمان محمود در خراسان به ادارۀ امور اشتغال داشت. وقتي جنازه سبكتكين به غزنه رسيد، بنابر وصيّت او پسر كوچكش "اسماعيل"، حاكم گرديد؛ لكن محمود اين واقعه را نپسنديد و با كمك عموي خود "بُغراجُق" و برادر ديگرش "نصر" به جنگ اسماعيل رفته و بر او ظفر يافت. و به اين ترتيب به حكومت رسيد.

سلطان محمود پس از رسيدن به قدرت، سرداران معروف دولت ساماني را مغلوب كرد، سيستان را از "احمد صفاري" گرفت، سپس چون مردم خوارزم بر ابوالعباس مأمون كه داماد محمود بود شوريدند و او را كشتند به آنجا لشكر كشيد و آن جا را فتح كرد.

مردم سيستان كه از جنايات "خلف بن احمد" به ستوه آمده بودند از سلطان محمود تقاضاي كمك كردند و او هم كه مترصّد چنين فرصتي بود، به آنجا حمله كرده و خلف را در قلعه طاق سيستان محاصره كرد. خلف پس از چهار ماه مقاومت تسليم شد و سيستان در ماه صفر سال 393 به تصرف محمود درآمد.

و اما در مورد خوارزم كه همان سرزمين «خبوه» است كه در ماوراء النهر قرار دارد، سلطان محمود به بهانه انتقام خون ابوالعباس مأمون بن محمد صاحب جرجانيه و نجات خواهر خويش كه در تزويج فرزند ابوالعباس بود به آن منطقه حمله كرد و پس از جنگ در محل هزار اسب در نزديكي جرجانيه سپاهيان خوارزمشاه را شكست سختي داد و در تاريخ پنجم صفرالمظفر سال 408 وارد آن ناحيه شد.

سلطان محمود در مذهب حنفي تعصّب شديدي داشت و به شدت اسماعيليان و شيعيان را قتل عام مي‌كرد، وي مردي آزمند و ثروت طلب بود و در جنگ‌هاي خود به غارت ثروتهاي كشورها مي‌پرداخت.

او لشكركشيهاي متعدّدي به هندوستان كرد و معابد و بت¬خانه‌هاي آنها را غارت نمود. همچنين به شهر "سومنات" كه شهري معروف در كنارۀ غربي هند است حمله كرده و معبد بزرگ آن شهر را ويران ساخت. هر چند اين نكته قابل ذكر است كه برخي از مناطق هند براي اولين بار به دست يك فرد مسلمان فتح مي‌شد.

سلطان محمود از سال 392 تا 416 هجري قمري چند مرتبه به نقاط مختلف هندوستان لشگركشي كرد و در اين 24 سال ظاهراً به نيّت جهاد با كفّار هند و باطناً براي غارت سرمايه‌هاي آنان به جنگ پرداخته است. از آنجا كه حمله به هند پس از سال پنجم جلوس وي بوده لذا تاريخ شروع سلطنت وي همان سال 387 هجري قمري مي‌باشد.

سلطان محمود نسبت به شعراء توجه خاصي داشت و در حضور خود مجالسي از آنها ترتيب مي‌داد و مي‌گويند كه در دربار او چهار صد شاعر رفت و آمد داشته است.

وی در سال 420 هجري وارد ري شد و خزائن گرانبهاي آنجا را به تصرف خود درآورد و كتابخانه بزرگ مجدالدّوله را به عنوان اينكه از كتب ضالّه نجوم و حكمت است به آتش كشيد و دولت ديالمه‌ ري را منقرض ساخت.

سلطان محمود در اواخر عمر به مرض سل مبتلا شد و روز به روز نحيفتر گرديد. در سفر ري مرض وي شدّت يافت و با اين حال به خراسان آمد و در "بلخ"، مقيم شد و سپس در بهار سال 421 به "غزنين" آمد و پس از چند روز 23 ربيع الأول 421، پس از 61 سال زندگي فوت كرد.

بعد از مرگ وي پسرش "مسعود" بر عريكه قدرت تكيه زد.

زهره طاهر داستانینگ دورایشی

زهره طاهر داستانینگ دورایشی

زهره طاهر داستانی ترکمن خلق نینگ ادبی – روحی میراثینده اولی اورونه اییه بولن مشهور داستانلارینگ بیره گی دیر.

بول ترکمن داستانی گون دوغارخلقلارینگ آراسینده گینگدان یایران مشهور داستانلارینگ بیره گی بولوپ وعصرلر دوامینده آغیزدن آغیزه ، دیل دن دیله گچیپ اوقیلیپ گیلیان داستانلارینگ بیره گی دیر.

زهره طاهر داستانی " عشق ملک نینگ سلطانی " ملانفس طرفیندان یازیلیپ دیر.

دستانینگ دورایشی بویله دیر.

ترکستان ملک نینگ تاتار ایل نینگ بابه خان آدلی بیر پادشاه سی بیلن وزیری بولوپ دیر، یونه ایکی سی هم فرزند سیزبولوپ دیرلر، شاه وزیرایکی هم گیجه گوندیز الله تعالی غه یالبریپ طاعت وعبادت لر ادیپ فرزند دیلاپ دیرلر، الله تعالی ایکی سنینگ ادان طاعت وعبادت لرینی قبول ادیپ پادشاه غه بیر غیز بیریار آدینه زهره غویار لر و وزیره بولسه بیراوغل بیریار آدینه طاهر غویارلر، پادشاه بیلن وزیرالله تعالی اولاد بیرمزدان اوزال اوز اورته لرینده عهد وفا اتیارلر، اگر الله تعالی بیری میزه اوغل وبیری میزه غیز بیرسه ایکی سی بیر بیرینه جفت حلال بولسون لر دیپ دیرلر.

آی گونینگ گچمیشی بیلن زهره بیلن طاهرکتته بولوپ یدی یاشینه باریارلر ومکتب مدرسه غه غاتنا یار وسبق داش بولیار وایکی سی هم گویا بیرقیزیل آلمانی ایکی بولیپ غویان یالی آی دن گونش دن گوزل بولوپ یتشیار وبیری بیرینه عاشق ومعشوق بولیار لر.

عشق بی دوا

یونه پادشاه ادان عهدوپیمانه وفاه اتمان زهره جانی طاهر بیگه بیرجک دال بولوپ کوشش اتیار، یونه زهره جان وطاهر بیگا چن عاشق ومعشوق بولان لری اوچین ادان عهد وپیمان لرینه وفاه ادیپ چن کونگل دن بیری بیرلرینی سوییار لر ، قول وقرار لرینده تااولینچا دوریار لر.

طاهر زهره ارمانلی بیلن گچدی لر

پادشاه زهره بیلن طاهرینگ سویگی لرینی اسلامان طاهری زهره جان دن آیریپ باشینی کسدیریاروطاهر بیگینگ هر بیرقطره غانیندان زهره جان دییپ سس چقیار شودیپ زهره جان یلغوزغالیار،یونه بیرقانچه وقت گچیپ گچمانکا زهره جان هم اوزینی طاهر بیگ یولینده غربان اتیار وشودیپ ایکی عاشق ومعشوق آرمانلی دنیادن ئوتیار.

برنجی صحیفه