وطن

 وطن

وطنم     آزاده  بول  ،   پارلایپ  هواده  بول

صلح شور لیق یول  بیله ، صاحب اراده بول

وطنم گل گل زار بول ، سولی وآبشار بول

باغبوستان دوزالیپ ،  گوگار گلله بهار بول

وطن باشقه آغلامه  ،  هجرت بستر باغلامه

عزیز لار دن آیرلیپ ، یورک باغرینگ داغلامه

وطن عشقینگ کان منده ، یوراگیم سانگه بنده

اورنگده  نثار  جانم   ،    تهاجم     یئوز    گونده

قربان سنینگ  دشتینگه  ،  داغ   وغایه  پستینگه

دشمان لارینگ خور بولوپ ، گیلسون آیاق آستینگه

"یاور" محبوبی وطن ، بیگنج لیک دوبی وطن

غرری یاشینگ گراگی ،  راحت اسبابی وطن

برنجی صحیفه

گشایش نمایشگاه قالین در کابـل

گشایش نمایشگاه قالین در کابـل

قالین تورکمنان افغانستان

نمایشگاه قالین روز دوشنبه از سوی انجمن تولیدی و صادراتی قالین افغانستانی در کابل برگزار شد.

در این نمایشگاه بیش از 70 تخته قالین دست بافت کشور به نمایش گذاشته شده است.

در مراسم افتتاح نمایشگاه، داکتر غلام محمد ییلاقی، معین وزارت تجارت و صنایع طی سخنرانی اظهارداشت، تولیدات قالین افغانستانی در چند سال گذشته بیش از 2 میلیون متر مربع بود اما اکنون به 300 هزار متر مربع در سال کاهش یافته است .

وی پیرامون علت این کاهش، به عدم توجه ارگانهای مسؤل دولتی و خصوصی به این صنعت اشاره کرد.

عدم دسترسی به مارکتهای خارجی ، عدم اعطای قرضه های بانکی، مشکل های ترانزیتی و عدم هماهنگی میان ارگان دولتی و خصوصی نیز از جمله مشکلات عمده تولیدکنندگان قالین بود که از سوی محمد هادی فرزام، رییس انجمن تولیدی و صادراتی قالین کابل مطرح شد.

باختر

پأکیزه لیک و ادب

عزیز دوستلار بوگؤن عنایی چاغه لار اؤچین بیرغوشغی تقدیم أدیب امید اتیورین اونی چاغه لاره اوقیب اشدیرسنگیز بول ایش بیله آیداسیم گیلیور که چاغه اد بیاتی هم بیزینگ فرهنگی ایشلرمیزینگ بیر بؤلیمی بولملی دیر!



پأکیزه لیک و ادب

گیل إیکیمیز او ینالی، د ییب غیغیریب گیلیار
آیجماله، نورجمال، گلیب میلغیریب گیلیار

گیلیب تو تیار ألیندن، او یام دیب آیجماله
باغینگ سیلینه ألتیار بوغیب بریب گل لاله

ایکی دوغن او ینه یار، کیند ینه چه باغلارده
او یون هم گرکلی ذاد، شول اوغلانلیق چاغلارده

یؤنه او ندن گره گی، پاکیزه لیک اد بدیر
اولاری آی أنه سی ، پاکیزه چیل أد یبد یر

هووه اول إیکی جمال، پاکیزه هم ادب لی
کوب أشید یب سؤزلری، یؤ نه اؤزی آز گپلی

اولاری یغشی گؤریار، آته سی هم أنه سی
بار ها ده یغشی بولیار، ینه سیندن ینه سی

اوراز آیدر گرکلی، پاکیزه لیک هم ادب
اوسیللی بولینگ یاشلار، شو یرده توکندی گپ

 

استاد عبدالرحیم " اوراز"

اجه مــهــری

اجه مــهــری

بیر گون بیر اجه اوز اوغلیندن سوراب دیر 

اجه : اوغلیم اگر منینگ گوزیم کور بولایسه سن ناادرسنگ دیب ؟

اوغلی : من سیزی دنیانینگ اینگ غووی  داکترلارینه آلیب گیدارین.

اما ای اجه جان اگر من کور بولایسم نه دیب دیر ؟

اونده اجه سی تیز دن من اوز گوزلاریمی سنگا باغشلارین

هرگز من سنگا کورلیگـی گورابیلمازین دیب دیر !

تیارلان : محمد عالم گونش 

زبان ترکمنی

زبان ترکمنی

ترکمنی از خانواده زبان‌های آلتایی و از گروه زبان‌های ترکی جنوب غربی (اغوز) و زیر گروه زبان‌های اغوز شرقی است. ترکمنی با زبان‌های تاتاری کریمه و سالار و ترکی استانبولی، آذربایجانی و ازبکی مرتبط است. ترکمن‌ها و گویندگان بیشتر این زبان‌ها به راحتی زبان یکدیگر را می‌فهمند. زبان ترکمنی را می‌توان حد واسط زیرمجموعه‌های غربی(ترکی استانبولی و ترکی آذربایجان) با زیرمجموعه‌های شرقی (ترکی قزاقی، ازبکی، قرقیزی و اویغوری) زبان ترکی دانست. به عنوان مثال برخی از کلماتی که در ترکی استانبولی و ترکی آذربایجان باهم تفاوت دارند را می‌توان به هردو فرم آن در زبان ترکمنی یافت[نیازمند منبع]. یک ترکمن می‌تواند به راحتی لهجه‌های مختلف ترکی را فرابگیرد اما به دلیل گویش دشوار ترکمنی، یادگیری مکالمات ترکمنی اندکی دشوار است. در زبان ترکمنی سین با حرف ث تلفظ می‌شود و ز به صورت ظ.

  ضمن آنکه حروفی که از بینی ادا می‌شوند و در شیوه‌های ترکی استانبولی و ترکی آذربایجانی معاصر حذف گردیده اند در ترکی ترکمنی کاربرد وسیع دارند. این حروف مانند "ـنگ" در گروه ترکی اغوز شرقی نیز به صورت گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند.

 ترکمنی مانند دیگر زبان‌های آلتایی از گروه زبان‌های ملتصق است. افعال بی‌قاعده و کلمات مذکر و مؤنث ندارد و ساختار جمله به شکل فاعل + مفعول + فعل است.

زبان ترکمنی ترکمنی (خط لاتین: türkmen - سیریلیک: түркмен) زبان مردم ترکمن و زبان ملی کشور ترکمنستان است. ترکمنی از زبان‌های آلتایی واز شاخه اغوز خانواده زبان‌های ترکی است.

ترکمنی در گذشته با خط عربی نوشته می‌شد، در سال ۱۹۲۸ خط لاتین جایگزین آن شد و در سال ۱۹۴۰ خط سریلیک جای آن را گرفت. در ۱۹۹۱ خط لاتین بر پایه خط ترکی (استانبولی) جایگزین خط سریلیک شد.

مختومقلی فراغی بزرگترین شاعر زبان ترکمن است. نوشته‌های این شاعر قرن هجدهمی در مرحله میان زبان جغتای کلاسیک و ترکمنی امروزین قرار دارند. از دیگر شعرای ترکمن می‌توان به محمد ولی کمینه، دولت محمد آزادی، مسکین قلیچ وملانفس وازشاعران معاصر ستارسوقی ونازمحمد پقه درایران وکریم قربان نفس درترکمنستان اشاره نمود.